शरीर थकले, पण जिद्द हरली नाही! २४ किलोमीटरची पायपीट करीत वासोटा आणि नागेश्वर सर
|
😊 कृपया ही बातमी शेअर करा😊
|
शरीर थकले, पण जिद्द हरली नाही! २४ किलोमीटरची पायपीट करीत वासोटा आणि नागेश्वर सर

सह्याद्रीच्या घनदाट अरण्यात दुर्गशिलेदारांची थरारक मोहीम
– मिलिंद पांगिरेकर, गारगोटी
सह्याद्रीच्या कुशीत दडलेले गड-किल्ले म्हणजे इतिहासाची साक्ष देणारे आणि निसर्गाच्या अद्भुत सौंदर्याची अनुभूती देणारे वैभव! या गड-किल्ल्यांची भटकंती म्हणजे केवळ डोंगर चढणे नव्हे, तर स्वतःच्या क्षमतेची परीक्षा पाहणारा, निसर्गाशी संवाद साधणारा आणि मनाला नवी ऊर्जा देणारा अनुभव असतो. असाच काहीसा थरारक, आव्हानात्मक आणि अविस्मरणीय अनुभव दुर्ग शिलेदार, भुदरगड मित्र समूहासोबत वासोटा किल्ला आणि नागेश्वर सुळका सर करताना अनुभवायला मिळाला.
घनदाट जंगल, दगडधोंड्यांनी भरलेल्या अवघड पायवाटा, दमछाक करणारी चढाई आणि एका बाजूला खोल दरी तर दुसऱ्या बाजूला उंच डोंगर अशा आव्हानांनी भरलेला हा ट्रेक असल्याची माहिती आधीच घेतली होती. तरीही साहसाची ओढ आणि सह्याद्रीच्या सान्निध्यात रमण्याची इच्छा यामुळे माझ्यासह २७ दुर्गशिलेदारांनी हे आव्हान स्वीकारले. सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाच्या परिसरातील वासोटा किल्ला आणि नागेश्वर सुळका यांची भटकंती म्हणजे निसर्गसौंदर्य, साहस आणि इतिहास यांचा अनोखा संगमच!
ऐतिहासिक ठेव्यापासून मोहिमेची सुरुवात
नियोजनानुसार पहिल्या दिवशी पहाटे पाच वाजता गारगोटी येथून आमचा प्रवास सुरू झाला. सकाळी सातच्या सुमारास कराडजवळील तळबीड येथे सरसेनापती हंबीरराव बाजी मोहिते यांच्या समाधीस्थळी पोहोचलो. त्यावेळी स्थानिक ग्रामस्थ समाधीच्या पूजेची तयारी करत होते. त्यांनी आमच्या समूहाला समाधीपूजेचा मान दिला. हा आमच्यासाठी अत्यंत भाग्याचा आणि अभिमानाचा क्षण होता. पूजेनंतर इतिहासाच्या या शूर सेनापतीला अभिवादन करून आम्ही वसंतगडाच्या दिशेने कूच केले.
वसंतगडावरील ऐतिहासिक स्थळांची पाहणी करून पुढे दातेगडाकडे मार्गस्थ झालो. दुपारी कराड येथे भोजन केल्यानंतर दातेगडाची भटकंती पूर्ण केली आणि कोयना जलाशयाच्या काठावरील सातारा जिल्ह्यातील बामणोली येथे पोहोचलो. निसर्गाच्या सान्निध्यात टेंटमध्ये मुक्कामाची व्यवस्था होती. दुसऱ्या दिवशीच्या मुख्य मोहिमेची उत्सुकता सर्वांच्याच मनात होती.
कोयनेच्या जलाशयातून निसर्गाच्या कुशीत!
दुसऱ्या दिवशी सकाळी सातच्या सुमारास कोयना धरणाच्या अथांग जलाशयातून बोटीने आमचा प्रवास सुरू झाला. सुमारे दीड तासाच्या नौकाविहारानंतर सह्याद्री व्याघ्र राखीव क्षेत्रातील वासोटा किल्ल्याच्या बेस कॅम्पजवळ पोहोचलो. जलाशयाच्या निळ्याशार पाण्यातून दिसणारे डोंगर, सभोवतालचे घनदाट जंगल आणि निसर्गाची शांतता मन प्रसन्न करणारी होती.
आमच्या नियोजनानुसार प्रथम नागेश्वर सुळका सर करायचा होता. त्यानुसार पायपीट सुरू केली. साधारण तीन किलोमीटर चालल्यानंतर दोन वाटा समोर आल्या. उजवीकडील वाट नागेश्वर सुळक्याकडे, तर डावीकडील वाट वासोटा किल्ल्याकडे जात होती. आम्ही नागेश्वरच्या दिशेने मार्गक्रमण सुरू केले.
कोयनेच्या घनदाट जंगलातून जाणारी अरुंद पायवाट, वाटेत आडवी पडलेली झाडे, दोन ओढे आणि चढ-उतारांनी भरलेला रस्ता यामुळे सुरुवातीपासूनच कसोटी सुरू झाली. पुढे तर एका बाजूला खोल दरी आणि दुसऱ्या बाजूला उंच डोंगर अशा अत्यंत आव्हानात्मक परिसरातून वाटचाल करावी लागत होती. प्रत्येक पाऊल जपून टाकावे लागत होते. अशा वेळी समूहातील एकमेकांना दिलेली साथ, वेळोवेळी केलेले मार्गदर्शन आणि परस्परांशी साधलेला संवाद यामुळे प्रवासातील कठीण क्षणही सुसह्य होत होते.
बराच पल्ला पार केल्यानंतर अचानक नागेश्वर सुळक्याचे दर्शन झाले आणि सर्वांचा उत्साह द्विगुणित झाला. आतापर्यंतचा थकवा क्षणात विसरायला झाला. मात्र, सुळका दिसला म्हणजे प्रवास संपला असे नव्हते. उलट पुढील वाट अधिक खडतर होती. तरीही ध्येय जवळ आल्याची जाणीव प्रत्येकाच्या पावलांना नवी ऊर्जा देत होती.
नागेश्वरच्या गुहेतील स्वयंभू शिवपिंडीचे विलक्षण दर्शन!
दुपारी एकच्या सुमारास आम्ही नागेश्वर सुळक्यापर्यंत पोहोचलो. निसर्गाच्या कुशीत वसलेले हे ठिकाण खरोखरच अद्भुत आहे. सुळक्याच्या पोटात असलेल्या गुहेमध्ये स्वयंभू शंकराची शिवपिंडी आहे. या शिवपिंडीवर नैसर्गिकरीत्या बाराही महिने जलाभिषेक होत असतो. निसर्गाची ही किमया प्रत्यक्ष अनुभवणे हा एक वेगळाच आनंद होता.
रत्नागिरी जिल्ह्यातील चोरवणे गावच्या हद्दीत असलेल्या या मंदिरात महाशिवरात्रीला हजारो भाविक दर्शनासाठी येतात. आम्ही तेथे असताना चोरवणे गावातील सात-आठ ग्रामस्थही दर्शनासाठी आले होते. कोकणातून नागेश्वरपर्यंत येण्यासाठी काही ठिकाणी लोखंडी जिन्यांची व्यवस्था करण्यात आली असून, त्या बाजूनेही सुमारे तीन तास डोंगर चढून यावे लागते, अशी माहिती त्यांनी दिली. सकाळपासून तब्बल ११ ते १२ किलोमीटरची दमछाक करणारी चढाई केल्यामुळे सर्वांनाच भूक लागली होती. सोबत आणलेल्या चपाती-भाजीचा आस्वाद घेतला. थोडी विश्रांती घेऊन पुन्हा पुढील मोहिमेसाठी सज्ज झालो.
दुपारी तीनच्या सुमारास नागेश्वर आणि वासोटा किल्ल्याकडे जाणाऱ्या वाटा एकत्र येतात त्या ठिकाणी आम्ही पोहोचलो. तोपर्यंत जवळपास १८ किलोमीटरची पायपीट झाली होती. शरीर थकले होते, पायांना विश्रांतीची गरज भासत होती; परंतु मन मात्र अजूनही तितकेच उत्साही होते. कारण वासोटा किल्ला सर केल्याशिवाय ही मोहीम पूर्ण होणार नव्हती!
त्यामुळे पुन्हा एकदा खड्या चढाईला सुरुवात केली. प्रत्येक पाऊल टाकताना शारीरिक क्षमतेची परीक्षा होत होती. मात्र, मनातील जिद्द, समूहाची एकजूट आणि गड सर करण्याचा निर्धार यामुळे आम्ही पुढे जात राहिलो. अखेर वासोटा किल्ल्यावर पोहोचलो आणि सर्वांच्या चेहऱ्यावर समाधानाचे, आनंदाचे आणि अभिमानाचे भाव उमटले. इतक्या कठीण प्रवासानंतर गडावर पोहोचल्याचा आनंद शब्दांत व्यक्त करणे खरोखरच कठीण होते.
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात वासोटा किल्ल्याचा वापर तुरुंग म्हणून केला जात असे. सभोवतालचे दुर्गम जंगल, घनदाट अरण्य आणि सहजासहजी पोहोचता न येणारे भौगोलिक स्थान यामुळे या किल्ल्याला नैसर्गिक संरक्षण लाभले होते. या परिसरात वाघ आणि बिबट्यांसारख्या वन्यप्राण्यांचा वावर असल्याची माहिती वन कर्मचाऱ्यांनी दिली.
जावळीच्या घनदाट जंगलात वसलेला वासोटा हा खऱ्या अर्थाने निसर्गाने समृद्ध केलेला दुर्गरत्न आहे. किल्ल्यावर पोहोचल्यानंतर तेथील ऐतिहासिक वास्तूंचे अवशेष, मंदिरे आणि परिसरातील निसर्गसौंदर्य पाहताना इतिहासाच्या पाऊलखुणा अनुभवायला मिळाल्या. एका बाजूला अथांग जंगल, दुसऱ्या बाजूला खोल दऱ्या आणि सभोवताली पसरलेले सह्याद्रीचे भव्य रूप मनाला भारावून टाकणारे होते.
एका दिवसात नागेश्वर सुळका आणि वासोटा किल्ला सर करणे हे खरोखरच शारीरिक क्षमता, मानसिक जिद्द आणि उत्तम नियोजन यांची कसोटी पाहणारे आव्हान आहे. आमच्या समूहाने हे आव्हान यशस्वीपणे पूर्ण केले, याचा प्रत्येकाला अभिमान वाटत होता.
संपूर्ण दिवसात आम्ही सुमारे २४ किलोमीटरचे अंतर पार केले होते. सकाळपासून सुरू झालेली पायपीट, घनदाट जंगलातील अवघड वाटा, नागेश्वर सुळक्याचे दर्शन, गुहेतील स्वयंभू शिवपिंडीचा अनुभव आणि अखेरीस वासोटा किल्ल्याची यशस्वी चढाई… या प्रत्येक टप्प्याने मनावर अविस्मरणीय ठसा उमटवला होता.
सायंकाळी पाचच्या सुमारास आम्ही पुन्हा बेस कॅम्पवर पोहोचलो. तेथून बोटीने बामणोलीकडे परतताना दिवसभरातील आठवणींचा पट डोळ्यांसमोर तरळत होता. शरीर थकले होते; मात्र मन आनंदाने आणि समाधानाने ओसंडून वाहत होते.
या मोहिमेने एक गोष्ट प्रकर्षाने शिकवली, ती म्हणजे समूहातील एकजूट, परस्परांना दिलेली साथ, नियोजन आणि जिद्द यांच्या बळावर कठीण वाटणारे आव्हानही सहज पेलता येते. दुर्ग शिलेदार, भुदरगड मित्र समूहातील सर्व सहकाऱ्यांची साथ ही या मोहिमेची खरी ताकद ठरली.
खरंच, काही भटकंती केवळ पर्यटन नसते, तर ती स्वतःला नव्याने ओळखण्याची संधी असते. वासोटा किल्ला आणि नागेश्वर सुळका यांची ही भटकंती त्यापैकीच एक! शरीराचा कस पाहणारी, मनाला आनंद देणारी आणि आयुष्यभर आठवणीत राहणारी ही मोहीम अविस्मरणीय ठरली. सह्याद्रीच्या कुशीत एकदा तरी हरवून पाहावे… कारण गड-किल्ल्यांची भटकंती केवळ पायांना थकवत नाही, तर मनाला नवी ऊर्जा आणि जगण्याला नवा उत्साह देऊन जाते!
|
Whatsapp आयकॉन दाबून ही बातमी शेअर करा |
Advertising Space





